ALES'e nasıl çalışılır? Sayısal ve sözel mantık planı

Akademik kariyer veya lisansüstü eğitim hedefine ulaşmak için hızını ve akıl yürütme pratiğini ilk günden sistemli bir takvime bağla. ÖSYM’nin 2026 ALES kılavuzuna göre sınav, yükseköğretim kurumlarında akademik personel kadrolarına ve lisansüstü programlara girişte kullanılır; sayısal ve sözel testlerle adayların akıl yürütme becerilerini ölçer. Bilgi ezberinden çok okuduğunu hızlı analiz etme, verileri yorumlama ve işlem pratiği öne çıktığı için çalışma düzenini soru tiplerine ve süre yönetimine göre kurmak sana büyük avantaj sağlar.

Sınavın yapısı ve puan türleri

ÖSYM’nin 2026 ALES kılavuzuna göre sayısal, sözel ve eşit ağırlıklı puan türlerinin hesaplanmasında testlere farklı ağırlıklar uygulanır. Hedeflediğin program sayısal puanla öğrenci alıyorsa sayısal teste, sözel puanla alıyorsa sözel teste, eşit ağırlıkla alıyorsa her iki teste de dengeli zaman ayırman gerekir.

Sayısal bölümde temel işlem yeteneğini ve hızlı düşünmeyi ölçen sayı problemleri, oran-orantı, tablo-grafik okuma ve sayısal mantık kurguları belirleyicidir. Sözel bölümde ise uzun metinlerde anlam bütünlüğünü, çıkarım yapmayı ve öncülleri tabloya dökmeyi gerektiren paragraf ile sözel mantık soruları ağırlıktadır. Çalışmaya başlamadan önce hedef puan türünü netleştirip haftalık ders bloklarını bu ağırlığa göre dağıt.

Puan hesaplama kuralı ve süre stratejisi

ÖSYM’nin 2026 ALES kılavuzuna göre ham puan hesaplamasında yanlış cevapların 1/4’ü doğru sayısından düşülür ve her test ayrı ayrı standart puana dönüştürülür. Denemelerinde bu hesabı izleyerek en çok net kazandığın konuları ve tekrar çalışacağın soru tiplerini belirle.

Sınav anında süreyi verimli kullanmak için takıldığın bir sayısal kurgu veya uzun paragraf sorusuyla inatlaşmak yerine turlama tekniğini uygula. İlk okumada denklemini veya tablosunu kuramadığın soruya işaret koyup geç; testin sonundaki daha hızlı çözülen soruları tamamladıktan sonra kalan vaktinde bu sorulara geri dön. Her deneme sonrasında yanlışlarını ve boşlarını konu başlığına göre sınıflandırıp bir sonraki haftanın tekrar listesine eklemek için deneme analizi rehberindeki adımları uygulayabilirsin.

Örnek 12 haftalık plan

Aşağıdaki takvim, ALES’in ölçtüğü sayısal ve sözel akıl yürütme becerilerini kademeli olarak hızlandırmak için hazırlanmıştır. Günlük çalışma bloklarını kendi tempona ve hedef puan türüne göre uyarlayabilirsin.

1–4. hafta

İlk 4 haftada temel işlem hızını artırmaya ve metin okuma ritmi kazanmaya odaklan:

• Sayısal temel ve problemler: Haftada 4 gün, günde 60 dk oran-orantı, denklem kurma ve sayı problemleri çalış. Soruları kalem oynatarak fakat gereksiz işlem adımlarını kısaltarak çöz.
• Paragraf ve çıkarım: Her gün 30 dk düzenli paragraf ve anlam bütünlüğü sorusu çözerek günde 25–30 soruluk sabit bir okuma temposu yakala.
• Hata defteri: Çözemediğin problem tiplerini ve çeldirici şıklara düştüğün paragraf sorularını haftalık olarak gözden geçir.

5–8. hafta

İkinci aşamada tablo yorumlama ve mantık kurgularını programa dahil et:

• Tablo-grafik ve sayısal mantık: Haftada 3 gün, günde 60 dk tablo-grafik okuma ve kurallı sayısal mantık setleri çöz. Grafik sorularında tüm veriyi hesaplamak yerine yalnızca sorulan oranı bulmaya odaklan.
• Sözel mantık kurguları: Haftada 3 gün, günde 45 dk sıralama, eşleştirme ve yön bulma içeren sözel mantık soruları çalış. Her soruda öncülleri okumadan önce hızlıca satır-sütun tablosu çizme alışkanlığı kazan.
• Süreli mini testler: Hafta sonları 1 adet sayısal ve 1 adet sözel bölüm denemesi çözerek soru başına düşen süreni ölç.

9–12. hafta

Üçüncü aşamada tam kapsamlı denemelere ve turlama pratiğine geç:

• Tam deneme uygulaması: Haftada 2 gün gerçek sınav kurallarıyla tam süreli ALES denemesi çöz. Hangi testten başlayacağını ve bölümler arası geçiş süreni bu haftalarda sabitle.
• Konu odaklı telafi blokları: Haftada 3 gün, günde 60 dk denemelerde en çok vakit kaybettiren sayısal mantık, yaş-yüzde problemleri veya çoklu çıkarım sorularına özel soru avı yap.
• Zaman kontrolü: Uzun işlemli sorularda 2 dk sınırını aştığında soruyu işaretleyip geçme disiplinini her denemede uygula.

Son 1–2 ay: yoğun plan

Sınava kalan son 4–8 haftada yeni konu çalışmak yerine tamamen hız, dikkat ve kondisyon korumaya yönel:

• Yoğun deneme temposu: Haftada 3 tam deneme çöz ve her denemenin analizini aynı gün içinde tamamla.
• Günlük mantık ve hız rutini: Deneme çözmediğin günlerde 45 dk sayısal mantık ve tablo-grafik, 45 dk sözel mantık ve paragraf seti çözerek el hızını sıcak tut.
• Çıkmış soru pratiği: ÖSYM’nin soru diline ve çeldirici tarzına aşinalığını pekiştirmek için geçmiş yılların sorularını süre tutarak çöz. Konu tekrarlarını ve soru bloklarını günlere dengeli yerleştirmek istersen çalışma programı rehberindeki planlama adımlarından yararlanabilirsin.

ExamLuma ile hazırlığını takip et

ALES hazırlığında istikrarı korumak için günlük çalışma hedefini ExamLuma’da belirle ve odak oturumunu başlatarak masaya otur. Sayacı bitirdiğinde çalıştığın süre doğrudan o dersin çalışma kaydına eklenir; böylece sayısal ve sözel çalışmaya ayırdığın gerçek süreyi net biçimde görürsün. Çözdüğün her denemenin sonuçlarını uygulamaya kaydet, haftalık istatistikler ekranından netlerinin ve çalışma sürenin gelişimini düzenli olarak takip et.

ExamLuma nasıl yardımcı olur?

Çalışma planını ExamLuma'da takip et. ↗

Günlük çalışma hedefini belirle ve ilerlemeni izle. ↗

Tamamladığın çalışma oturumlarını kaydet. ↗