Zo kijk je een CNaVT-voorbeeldtaak na

Leg de juiste taak en het juiste model klaar

Kies eerst voor welk CNaVT-examen je oefent. Open de verwijzingen naar de voorbeeldexamens en beoordelingsmodellen en zoek de instructies voor jouw taak. Kijk naar het doel van de opdracht. Moet je iemand informeren, iets regelen of een voorstel onderbouwen? Noteer ook voor wie je antwoord bestemd is. Een medestudent die de situatie al kent, heeft andere uitleg nodig dan iemand die voor het eerst van je plan hoort.

Werk eerst onder de voorwaarden die in de afname-instructies staan. Leg het beoordelingsmodel zolang opzij. De Taalunie beschrijft de digitale afname. Typ je antwoord dus ook eens op een computer en bewaar een kopie van je eerste versie. Bij een spreektaak kun je thuis een opname maken. Zo kun je terugvinden wat je werkelijk zei, ook als je bij het nalezen van de opdracht al een betere formulering bedenkt. De gids voor het CNaVT helpt je om een taak te kiezen die aansluit bij je voorbereiding.

Zoek in je antwoord wat de ontvanger nodig heeft

Neem als eigen oefening een bericht aan een stagecoördinator. Je krijgt per mail te horen dat het kennismakingsgesprek naar de ochtend is verplaatst. Dan heb je college. Je kunt die middag wel na afloop van de rondleiding en wilt weten of het gesprek dan kan doorgaan. Stel dat je schrijft: ‘Bedankt voor uw bericht. In de ochtend heb ik college. Na de rondleiding ben ik beschikbaar. Met vriendelijke groet.’ Je hebt de situatie helder beschreven. Maar wat wil je dat de coördinator nu doet?

Lees het bericht alsof het net in je eigen postvak is beland. Je zou kunnen denken dat de student enkel zijn beschikbaarheid doorgeeft. Voeg je toe ‘Zou ik direct na de rondleiding met u kunnen kennismaken?’, dan ligt er een voorstel waarop de coördinator kan reageren. Markeer bij het nakijken de passage die de reden voor je verzoek geeft en de passage die het voorstel bevat. Had de opdracht juist gevraagd te bevestigen dat je de nieuwe afspraak kunt bijwonen, dan zou dit antwoord inhoudelijk misgaan, hoe beleefd het ook klinkt.

Doe hetzelfde met een officiële voorbeeldtaak, maar neem dan de criteria van díé taak over. Schrijf bij elk criterium een kort citaat uit je eigen werk. Als je alleen met een mondelinge toelichting kunt uitleggen wat je bedoelde, ontbreekt die toelichting voor de lezer. Bekijk vervolgens welke taalaspecten het model noemt. Bepaal bijvoorbeeld of een onduidelijke verwijzing in je bericht ook echt verhult welke afspraak je wilt verplaatsen. Daarmee kun je nauwkeuriger om feedback vragen dan met ‘Is mijn Nederlands goed genoeg?’

Vergelijk je oordeel met een uitgewerkt voorbeeld

Op het platform van de Taalunie kun je bij Een onderzoekje presenteren een taak, een prestatie en de beoordeling bekijken. Lees eerst het doel. De spreker moet onder meer gegevens uit tabellen toelichten. Beluister de prestatie en noteer bij welke uitspraak je als luisteraar begrijpt wat er werd onderzocht. Kijk daarna pas hoe de beoordelaar de prestatie beschrijft. Als jij een detail belangrijk vond dat in het oordeel weinig aandacht krijgt, zoek dan opnieuw naar de relatie met de opdracht.

Probeer die manier van luisteren op je eigen opname. Laat een medecursist bijvoorbeeld opschrijven welk verschil tussen de groepen je hebt uitgelegd. Schrijft die iets anders op, zoek dan samen de woorden terug die daarvoor zorgden. Misschien heb je een groep telkens ‘zij’ genoemd terwijl er net een tweede groep ter sprake kwam. Herneem dat fragment met de naam van de groep. Een oefenbeoordeling geeft je zo een concrete aanwijzing voor je volgende presentatie.

Voorbeeldplan

Maak op maandag een volledige schrijfopdracht. Reserveer dinsdag een apart kwartier om tekst en model naast elkaar te leggen. Kies één passage die inhoudelijk ontbreekt of voor meer dan één uitleg vatbaar is. Herschrijf die passage en laat iemand beide versies lezen zonder te vertellen welke de oudste is. Vraag welke handeling van de lezer verwacht wordt.

Plan later in de week een vergelijkbare taak met een andere ontvanger. Je zou nu een verzoek van een klant kunnen beantwoorden in plaats van zelf een afspraak voor te stellen. Controleer of ook hier duidelijk is wie de volgende stap zet. Gebruik de aanpak voor het nakijken van oefenwerk om vast te leggen wat bij die nieuwe taak lukte en welke vraag je nog aan je docent wilt voorleggen.