Een oefenexamen nakijken: waar ging het mis?

Kijk eerst naar wat je tijdens het maken dacht

Leg je pen na het oefenexamen nog even naast je blad. Zet een vraagteken bij een antwoord dat je pas na lang twijfelen hebt gekozen. Markeer ook waar je tijd tekortkwam en waar je zekerheid voelde. Doe dat voordat je de antwoorden opzoekt. Als je de uitleg eenmaal hebt gelezen, kun je vaak minder goed terughalen wat je zelf op dat moment dacht.

Zoek nu bij het oefenmateriaal de informatie waarmee je je werk kunt nakijken. Oefen je met een oud schriftelijk examen voor je centrale examens, neem dan het voorschrift dat bij dat vak, niveau en tijdvak hoort. Het College voor Toetsen en Examens stelt de opgaven en de bijbehorende correctievoorschriften vast. Leg de uitleg bij de vraag naast jouw antwoord en lees eerst welk deel van de redenering wordt beoordeeld.

Schrijf de oorzaak naast de bewuste regel

Bij een oude scheikundeopgave heb je een concentratie berekend. Naast het getal staat in het voorschrift een andere eenheid dan op je blad. Ga terug naar je berekening. Stond de hoeveelheid vloeistof in milliliter en heb je die waarde overgenomen waar je met liter wilde rekenen? Of klopt je berekening wel en heb je pas achter het eindantwoord de verkeerde eenheid gezet? In het eerste geval moet je oefenen met omrekenen, in het andere is het verstandiger je eindantwoord te leren controleren. Alleen ‘eenheden fout’ opschrijven laat die keuze open.

Maak ergens in de kantlijn plek voor een volgende taak. Bij een rekenfout kan daar staan dat je bij een nieuw mengsel eerst alle gegevens omzet en daarna pas de formule invult. Bij een verkeerd gelezen vraag kun je het gevraagde onderstrepen en dat naast de grootheid in je antwoord zetten. Gebruik daarbij de oorspronkelijke opgave alleen om uit te zoeken wat er misging. Voor de volgende poging heb je ander materiaal nodig.

Lees je Nederlands ook als ontvanger

Een kandidaat voor het Certificaat Nederlands als Vreemde Taal kan op een ander soort verschil stuiten. Misschien leest een oefenbericht vlot en staan de werkwoorden goed, maar weet de ontvanger aan het einde nog niet waarvoor je toestemming vraagt. Bij de uitleg van het Centrum voor Taal en Onderwijs vind je het onderscheid tussen voorbeeldexamens en beoordelingsmodellen. Gebruik bij het nakijken het model van het examen waarvoor je oefent.

Lees je bericht nog eens alsof het aan jou gericht is. Stel dat je in je eigen oefening een buurtvereniging vraagt of je haar zaal mag gebruiken. Onderstreep waar staat voor welke activiteit je de zaal wilt gebruiken, wat je vraagt en welke reactie je verwacht. Laat je docent of taalmaatje het bericht lezen zonder dat je er uitleg bij geeft. Schrijf op wat de lezer uit jouw tekst opmaakt. Als die denkt dat de zaal al gereserveerd is, weet je welk stukje je moet herschrijven.

Voorbeeldplan van nakijken tot opnieuw proberen

• Na het oefenexamen, 15 minuten. Kies een onjuist antwoord en een antwoord waarbij je hebt gegokt. Noteer het onderwerp, de precieze plek in je uitwerking en wat je daar dacht. Zet een vraag bij het punt waarover je na het nakijken nog twijfelt.
• Tijdens de volgende les, 5 minuten. Leg je docent jouw uitleg en het beoordelingscriterium voor. Vraag gericht of je bijvoorbeeld de eenheid verkeerd hebt gebruikt of dat je berekening al eerder niet meer klopt.
• Later in de week, 20 minuten. Maak een opgave met andere gegevens of schrijf een bericht aan een andere ontvanger. Leg de oude uitwerking buiten bereik. Controleer juist het onderdeel dat je bij de vorige poging had gemarkeerd.

Bewaar wat je over je aanpak bent gaan begrijpen

Neem na de nieuwe poging beide antwoorden erbij. Wijs aan wat er nu anders op papier staat. Heb je de eenheden vóór het invullen gecontroleerd? Blijkt uit je openingszin dat je toestemming vraagt? Zet bij een verbetering welke handeling hielp. Blijft hetzelfde probleem terugkomen, laat je docent de opgave en het antwoord naast elkaar zien. Met je aantekening erbij kunnen jullie precies bespreken welke stap nog oefening vraagt.