Oude examens voor wiskunde A, biologie en geschiedenis

Begin met één opgave uit het archief

Op Examenblad vind je onder je vak de opgaven per examenjaar en tijdvak. Haal de opgaven, de eventuele bijlage en het bijbehorende correctievoorschrift uit dezelfde rij. Kijk meteen of er een aanvulling op het correctievoorschrift staat. Sla de bestanden bij elkaar op, maar houd het voorschrift dicht tot je eigen uitwerking op papier staat. Zoek je de stof voor het komende examen, pak dan de syllabus van jouw examenjaar erbij. Een oud examen laat zien hoe een onderwerp bevraagd werd, terwijl uit jouw syllabus blijkt of het nog tot de examenstof behoort.

Wiskunde A havo: waar verandert je berekening?

Neem op de vakpagina wiskunde A havo het examen uit het eerste tijdvak en zoek de opgave over de afname van het bosoppervlak. De tabel geeft per periode de jaarlijkse verandering in miljoenen hectare en in procenten. Dek de vragen even af. Schrijf bij de ene kolom op welke jaarlijkse verandering je bij de hoeveelheid optelt. Schrijf bij de andere op hoe je een afnamepercentage in een groeifactor omzet. Daarmee bepaal je al vóór het rekenen welke kolom bij welke vraag hoort.

Werk vervolgens beide vragen uit. Kijk in het correctievoorschrift waar de keuze van het model, de berekening en de afronding terugkomen. Kun je bij iedere stap aanwijzen wat jij op je blad hebt gezet? Als je de juiste uitkomst hebt maar je tussenstappen ontbreken, schrijf die dan alsnog op een ander blaadje. Noteer bij de oorspronkelijke uitwerking welke stap je bij de volgende opgave meteen wilt laten zien. Zo kun je ook een rekenfout onderscheiden van een verkeerde modelkeuze.

Biologie havo: lees de beweging in de grafiek

Kies op de vakpagina biologie havo de opgave over Vanya op de spinningfiets. Voor en na het fietsen zijn haar ademvolume en ademhalingsfrequentie gemeten. Teken op kladpapier eerst zelf het verloop dat je na het fietsen verwacht. Bij dieper ademen wordt het volumeverschil per ademhaling groter. Vaker ademen betekent dat er binnen hetzelfde tijdsinterval meer ademhalingen passen. Vergelijk pas daarna je tekening met de aangeboden grafieken. Hebben twee opties evenveel pieken, kijk dan ook naar het hoogteverschil.

Gebruik deze foutenanalyse om je volgende sessie te kiezen. Als je de tabel verkeerd las, oefen je met een nieuwe tabel bij een onderwerp dat je al begrijpt. Als je de waarden goed las maar hun betekenis voor de ademhaling niet kende, pak je de stof over gaswisseling en ademhaling erbij. Leg een lijstje van je gemaakte onderwerpen naast de syllabus. Reserveer ook tijd voor stof die in deze ene opgave helemaal niet aan bod kwam. Op die manier blijven minder vertrouwde onderwerpen op je planning staan.

Geschiedenis vwo: voor welke vraag is de bron bruikbaar?

Begin gerust met een losse bronvraag zodra je de historische periode in de les hebt behandeld. Open op de vakpagina geschiedenis vwo het eerste tijdvak en zoek in het bronnenboekje het verhaal van de monnik Widukind over koning Harald Blauwtand. Zet eerst twee dingen naast elkaar: de schrijver is een christelijke monnik en zijn relaas voert een wonder op als bewijs voor het christelijke geloof. Wat betekent dit voor een onderzoek naar het daadwerkelijke verloop van Haralds bekering?

Bekijk dan welke rol de koning volgens dezelfde tekst speelt. Na zijn bekering geeft hij zijn onderdanen een bevel over hun godsdienst. Voor een vraag over het belang van koningen voor missionarissen kun je juist dat detail gebruiken. Schrijf bij beide vragen op welk deel van je antwoord uit de bron komt en hoe dat deel je redenering ondersteunt. Alleen melden dat de schrijver ‘partijdig’ is, vertelt nog weinig over de bruikbaarheid voor deze onderzoeksvraag.

Voorbeeldplan

Kies de route voor jouw vak. Werk maandag 25 minuten aan de opgave met gesloten correctievoorschrift. Kijk dinsdag na en bewaar de plek waar je redenering begon af te wijken. Zoek donderdag een nieuwe opgave waarin dezelfde vaardigheid terugkomt. Kies bij biologie bijvoorbeeld een andere meting tijdens inspanning, en bij geschiedenis een bron van een schrijver met een ander belang. Maak voor wiskunde een berekening waarin je opnieuw moet kiezen tussen een vast verschil en een vaste factor.

Plan een volledig examen zodra de verschillende onderwerpen aan bod zijn geweest. Laat daarvoor een heel tijdvak ongeopend. Noteer na afloop zowel de opgaven die je oversloeg als de fouten die je bij het nakijken vond. De handleiding voor het nakijken van oefenexamens helpt je die gevallen uit elkaar te houden. In het overzicht van de centrale examens kun je daarna terug naar de voorbereiding voor jouw eigen examen.