Staatsexamen vo: schriftelijk en mondeling oefenen

Zoek per vak uit wat er op je wacht

Leg de vakinformatie van DUO voor jouw niveau en examenjaar naast je agenda. Schrijf bovenaan het vak en maak daaronder ruimte voor elk onderdeel dat in de vakinformatie staat. Het centraal examen is hetzelfde schriftelijke examen als op een gewone middelbare school. Het college-examen neemt de plaats in van het schoolexamen. Daar hoort een mondeling bij en voor sommige vakken ook een schriftelijk onderdeel. Kijk meteen of je vooraf iets moet inleveren, zoals een literatuurlijst. Noteer die inleverdatum los van de examendatum. DUO over de opbouw van het staatsexamen

In de oproepbrief van DUO lees je waar en wanneer je examen doet. Gebruik die informatie om je laatste oefengesprek te plannen.

Zet bij elk onderdeel een werkwoord. Wat moet je kunnen berekenen, toelichten, vergelijken of verdedigen? Als je bij een onderwerp alleen ‘geleerd’ noteert, kan een ingevuld oefenblad al snel de indruk geven dat je klaar bent. Geef jezelf liever twee verschillende opdrachten. Los de schriftelijke vraag op zonder hulp. Leg de dag erna aan iemand uit waarom je voor die aanpak koos, met de opgave voor je maar je uitwerking buiten beeld.

Gebruik een oud examen voor het juiste doel

Zoek je voor de havo een oud schriftelijk college-examen? Kies op de pagina met oefenexamens van DUO het kopje Havo schriftelijk en daaronder jouw vak. Kijk of bij de opgave een bijlage, antwoordblad of correctievoorschrift staat. Houd de bestanden van dezelfde afname bij elkaar. Onder Havo mondeling vind je ander materiaal. Een opgave van het centraal examen kan over hetzelfde onderwerp gaan, maar geeft je geen voorbeeld van hoe een mondeling gesprek verloopt.

Neem als eigen oefening een krantenbericht over een gemeente die een buslijn wil opheffen. Een reiziger zegt dat de bus vaak leeg is. De vervoerder wil eerst de aantallen per rit vergelijken. Noteer op papier het verschil tussen deze uitspraken. De reiziger beschrijft wat hij tijdens zijn ritten ziet. De vervoerder vraagt om gegevens waarmee ook andere ritten in beeld komen. Schrijf op welk gegeven ontbreekt als je wilt weten hoeveel mensen door het besluit worden geraakt. Bewaar die vraag voor je mondelinge oefening.

Geef je oefenpartner een echte vervolgvraag

Laat iemand vragen: ‘Welke reizigers mis je als je alleen ’s middags telt?’ Je hoeft je geschreven antwoord dan niet opnieuw op te zeggen. Je kunt uitleggen dat scholieren of forenzen die vroeger vertrekken buiten de telling vallen. Laat je partner vervolgens één voorwaarde veranderen. Wat als er op verschillende tijdstippen is geteld, maar alleen tijdens de vakantie? Zo hoor je of je op een nieuwe vraag ingaat of terugvalt op de zin die je hebt voorbereid.

Oefen je alleen, spreek dan zowel de vraag als je antwoord in en beluister ze achter elkaar. Markeer waar je een begrip gebruikt dat je zonder voorbeeld niet goed kunt uitleggen. Plan een volgende mondelinge beurt rond dat begrip. Hoeveel tijd je vrijmaakt, hangt af van wat je bij het terugluisteren hoort. Blijf je steken bij de eerste zin, oefen dan kort en vaker met beginnen. Lukt een eerste antwoord wel maar verlies je de draad zodra iemand doorvraagt, reserveer dan een langer gesprek met een ander.

Lees je uitslag in het licht van je vakkenpakket

Doe je examen in losse vakken, dan kun je voor een voldoende afgerond vak een certificaat krijgen. Voor een volledig diploma moet je pakket compleet zijn en moet je aan de uitslagregels voldoen. Neem bij een diploma-onderzoek de gevraagde bewijsstukken mee. Wil je alleen je mondeling herkansen, bekijk dan eerst of je dit examenjaar nog je diploma kunt behalen. DUO noemt die mogelijkheid voor kandidaten met recht op herkansing. Alleen je cijfer verbeteren is daarvoor geen grond. Raadpleeg de voorwaarden voor jouw examenjaar op de uitslagpagina van DUO. Rijksoverheid over certificaten voor losse vakken

Voorbeeldplan

Maak dinsdag na het eten één schriftelijke opgave en bewaar je eerste antwoord. Vraag donderdag een klasgenoot door te vragen over een begrip uit die opgave. Pak zaterdag een nieuw onderwerp om te kijken of je de uitleg zonder voorbereiding op gang krijgt. Maak daarvoor ruimte in je weekplanning.

Schrijf na de laatste oefening op welke vervolgactie nodig is. Een vergeten begrip vraagt om herhaling van de stof. Een goede uitleg die pas op gang komt nadat je partner de vraag heeft herhaald, vraagt om oefenen met luisteren en gericht antwoorden. Gebruik je nabespreking van een oefenexamen om precies dat verschil vast te leggen.