Geslaagd op havo, vwo of vmbo? Zo lees je je cijferlijst

Begin bij de kolom met CE-cijfers

Op een cijferlijst staan verschillende soorten cijfers naast elkaar. Voor de eerste controle gebruik je alleen de cijfers voor het centraal examen. Tel ze op en deel de som door het aantal cijfers dat meetelt. Op de havo moet dat gemiddelde minstens 5,5 zijn. Staat je gemiddelde daaronder, dan helpen hoge schoolexamencijfers je bij deze eis niet. Ga uit van het berekende gemiddelde zonder dit eerst naar boven af te ronden. De uitslageisen voor de havo behandelen het CE-gemiddelde en de eindcijfers apart.

Voor het vwo en de reguliere vmbo-leerwegen geldt die controle ook. Volg je een leerwerktraject in vmbo-basis, gebruik dan de afzonderlijke slaageisen voor dat traject. Neem voor een beroepsgerichte leerweg het schema voor je eigen centrale examens en praktijkexamens erbij. Ga daarna pas naar de kolom met afgeronde eindcijfers. Zo voorkom je dat je het cijfer voor een schoolexamen meetelt bij het CE-gemiddelde of dat je het profielwerkstuk behandelt als een centraal examenvak.

Welke eindcijfers passen bij een geslaagde havo- of vwo-lijst?

Kijk eerst naar Nederlands, Engels en wiskunde. Voor die kernvakken samen mag je één vijf als eindcijfer hebben. De andere kernvakken moeten minstens een zes zijn. Op de havo geldt bij het profiel Cultuur en Maatschappij zonder wiskunde dat alleen Nederlands en Engels kernvakken zijn. Een hoog cijfer voor geschiedenis kan een tweede onvoldoende voor een kernvak dus niet opheffen. De officiële schema’s voor havo en vwo zetten deze eis naast de algemene regels.

Bekijk nu alle eindcijfers die meetellen. Met alleen voldoendes, of met één vijf en verder voldoendes, voldoe je aan deze eis. Heb je één vier, twee vijven of een vier en een vijf, dan moeten de overige eindcijfers voldoende zijn én moet je gemiddelde van alle eindcijfers ten minste een zes zijn. Een lager eindcijfer dan een vier is niet toegestaan. Loop ook de beoordeling voor lichamelijke opvoeding na. Die moet voldoende of goed zijn. Heb je een extra examenvak, kijk dan samen met je school of je zonder dat vak aan alle eisen voldoet.

Zoek het profielwerkstuk op de juiste plaats

Het combinatiecijfer op de havo is het gemiddelde van de afgeronde cijfers van de onderdelen die eraan bijdragen. Daartoe behoren maatschappijleer, CKV en het profielwerkstuk. Je school kan nog andere onderdelen laten meetellen. Vraag daarom welke cijfers jouw school gebruikt voordat je met een cijferlijst van een klasgenoot gaat vergelijken. Op het vwo geldt een vrijstelling voor CKV als je Griekse of Latijnse taal en cultuur in je profiel hebt. Bekijk ook daar welke onderdelen op jouw lijst staan.

Een onvoldoende voor je vwo-profielwerkstuk hoeft op zichzelf niet het einde van het verhaal te zijn. Kijk hoe laag het onderdeel is en welk combinatiecijfer eruit volgt. Zowel ieder afzonderlijk onderdeel als het combinatiecijfer moet minstens een vier zijn. Een hoog cijfer voor maatschappijleer kan een drie voor het profielwerkstuk daardoor niet opvangen. De toelichting op het vwo-combinatiecijfer beschrijft beide controles.

Lees bij vmbo je eigen leerweg

In de reguliere vmbo-leerwegen moet je voor Nederlands ten minste een vijf als eindcijfer halen. Volg je het leerwerktraject in de basisberoepsgerichte leerweg, dan moet je voor Nederlands, het beroepsgerichte profielvak én het combinatiecijfer elk minimaal een zes halen. In de theoretische en de gemengde leerweg staat er daarnaast een beoordeling voor het profielwerkstuk. Daar moet voldoende of goed staan. Het werkstuk levert dus geen cijfer op waarmee je een onvoldoende voor Nederlands kunt compenseren. Let ook op kunstvakken inclusief CKV, lichamelijke opvoeding en je loopbaandossier. In het overzicht per leerweg kun je vervolgens nagaan welke combinaties van eindcijfers zijn toegestaan.

Wat zegt de n-term over je oefenexamen?

De punten die je volgens het correctievoorschrift verdient, vormen je score. Bij het omzetten naar een cijfer wordt rekening gehouden met de moeilijkheid van dat examen. Een hogere n-term kan bij een vergelijkbare toetslengte en dezelfde score een hoger cijfer opleveren. Gebruik bij een oud examen dus de omzetting van precies dat vak, tijdvak en examenjaar. Het CvTE legt de normering uit. Noteer bij het nakijken van je oefenexamen ook waar je punten verloor. Dat gegeven blijft bruikbaar als de normering van een volgend examen anders uitvalt.

Voorbeeldplan

Stel dat je voor Engels een vijf hebt en voor de overige kernvakken voldoendes. Streep op een kopie van je lijst alleen de kernvakeis af. Controleer vervolgens het CE-gemiddelde en de hele reeks eindcijfers. Kijk tot slot onder de vakkenlijst naar het profielwerkstuk en lichamelijke opvoeding. Vind je een verschil met wat je zelf had berekend, wijs dan de betreffende kolom aan wanneer je je examensecretaris om uitleg vraagt. De uitleg bij de centrale examens helpt je de verschillende onderdelen van het examen terug te vinden.