TYT geometriye sıfırdan nasıl başlanır?

İlk geometri çalışmana boş bir kâğıtla başla. Bir üçgen çizip köşelerine harf ver. Sorudaki bilgileri sesli okurken parmağınla ait oldukları yeri göster. Bir açıdan söz ediyorsan parmağın köşede, uzunluktan söz ediyorsan kenarın üzerinde olsun. Böylece “Nereye bakacağımı bilemiyorum” dediğin yerde elinde yapabileceğin somut bir iş olur.

Hangi işaret hangi bilgiyi taşıyor?

Şeklindeki bilgileri kâğıda geçirme sırası önemlidir. Önce sana verilenleri işle. Sonra bunlardan çıkardığın yeni sonuçları ekle. Verilenleri kalemle, kendi bulduğun açıları daire içine alarak yazarsan başa döndüğünde dayanağını görebilirsin. Aynı görünüşe sahip iki üçgende sorunun verdiği koşullar farklıysa çözüm de ayrılabilir.

Şekilde karşılaştığın durum	Kâğıtta yapacağın iş	Kendine sor
Metinde kenar eşitliği var	Eşit kenarların üzerine aynı çentiği koy.	Bu kenarlardan her birinin karşısında hangi köşe duruyor?
Açının adı harflerle yazılmış	Ortadaki harfi bulup o köşeden çıkan kolları izle.	İstenen açı bu kolların arasında mı?
Çizim dik gibi görünüyor	Dikliği bildiren işareti veya metindeki bilgiyi ara.	Dikliği verilenlerden mi okuyorum, yalnız görünüşten mi çıkarıyorum?
Hedef bir dörtgenin köşesinde	Köşegen çizince hangi üçgenlerin oluşacağını düşün.	Çizdiğim çizgi aranan açıyla bilinen açıyı aynı üçgende buluşturuyor mu?

Bir açının karşısındaki kenarı bul

Bir üçgende bir köşeyi parmağınla kapat. O köşeye değmeyen kenar, açının karşısındaki kenardır. Bu küçük hareketi özellikle eğik çizimlerde kullan. Mesela ABC üçgeninde AB ile AC eşitse eşit açılardan biri C’de, diğeri B’dedir. A her iki kenarda da yer aldığı için onu seçmek ilk anda doğal gelebilir. Bunu sınamak için her kenarın karşısındaki harfi ayrı ayrı yaz. MEB’in ikizkenar üçgen örneğinde eşit kenarların karşısındaki taban açılarını aynı işaretle izleyebilirsin.

Çizimini çeyrek tur döndür. Demin tepede duran A artık yanda olabilir. Köşelerden geçen kenarlar da eşitlik bilgisi de aynıdır. Soruyu yeniden okurken “soldaki açı” yerine “AC’nin karşısındaki açı” de. Çözüm, kâğıdın duruşundan bağımsız hâle gelir. Bu sırada bir eşitliği yanlış köşeye taşıdıysan yanlış defterine sorunun tamamı yerine ilk çizimle düzeltilmiş çizimi yan yana geçir.

Çözüm videosunu nerede durdurmalısın?

Bir çözüm izlerken anlatıcı şekle yeni bir yay veya çentik koyduğu anda durdur. O işaretin soruda verildiği satırı göster ya da önceki bilgilerden nasıl çıktığını anlat. Kâğıdında aynı işareti başka bir köşeye yerleştirince hangi verilenle çeliştiğini düşün. Gerekçen hazır olduğunda çözümü sürdür. Böyle çalışınca bir sonraki soruda kullanabileceğin şey, ekrandaki çizimin görüntüsüyle birlikte o çizimi mümkün kılan koşul olur.

Örnek 12 haftalık plan

1–4. hafta

Açı adlarını ve üçgenin iç açılarını çalış. ABC üçgenini AB ve AC eşit olacak şekilde çiz. A köşesindeki açı 46° ise B’deki açıyı bul. MEB’in matematik ders kitabındaki iç açılar özelliğine göre üçgenin iç açıları toplamı 180° eder. A’yı çıkarınca B ve C için 134° kalır. Bu iki açı eşit olduğundan her biri 67° olur. Kontrolde 46°, 67° ve 67° değerlerini topla. Eşitlik bilgisini silince hangi satırda durmak zorunda kaldığını da göster. Toplamı hâlâ bulursun ama bu toplamı eşit paylaşmanın dayanağı kalkar.

5–8. hafta

Üçgeni bu kez B ile C aynı yükseklikte görünmeyecek biçimde çiz. Aynı soruyu kapalı defterle çöz. Ardından eşitliği değiştirip AB ile BC’yi işaretle. Eşit açılar bu kez A ile C’dedir. Gerekçeni kenar adlarından başlayarak kur. Eğik çizim seni eski cevaba götürüyorsa aralıklı tekrarda bu iki çizimi farklı günlerde yeniden yap. Hangisini çözdüğünü eşitlik işaretlerinden tanı.

9–12. hafta

Bilgilerini dörtgene taşı. Dışbükey bir dörtgen çiz, karşılıklı iki köşeyi birleştir ve oluşan üçgenleri ayrı ayrı adlandır. Hedef açının bir parçasını bulduysan cevabı yazmadan önce soruda köşenin tamamının mı istendiğini kontrol et. Köşegenin ayırdığı parçaları aynı renkle boyamak yerine her parçaya başka bir harf koy. Böylece hesapladığın açıyla sorunun istediği açıyı ayırabilirsin.

Sınava son 4–8 hafta kala

Bu dönem önceki çalışmalarla kesişiyorsa o haftaki çizim alıştırmasını denemeden seçtiğin bir geometri sorusuyla yap. Yalnızca sorunun metninden ve kitapçıkta açıkça işaretlenmiş bilgilerden yararlanarak yeni bir çizim kur. Yardımcı doğru eklediğinde sağladığı ilişkiyi çizginin yanına yaz. Ardından çözümü kapatıp aynı hamleyi kendi çiziminde bul. Bu defa hangi işareti daha erken gördüğünü açıklayabiliyorsan sonraki denemede bakacağın yeri de biliyorsun.