YKS’ye sıfırdan nasıl çalışılır? İlk konunu seç

Masaya oturduğunda ilk işin, yardım alırsan yapabildiğin bir şeyi bulmak olsun. Defterinin başına “Matematiğim zayıf” yazarsan hangi sayfayı açacağın hâlâ belirsiz kalır. “Kesrin neyi gösterdiğini çiziyorum ama kalanı bulurken duruyorum” dediğinde çalışacağın yer bellidir. Türkçede de aynı ayrımı yapabilirsin. Paragrafın konusunu söylemekle yazarın o konu hakkında ne savunduğunu açıklamak farklı işlerdir.

İlk oturumda kaleminin durduğu yeri bul

Elindeki ders kitabından günlük hayata yakın bir problem seç. Bir yolculukta deponun bir bölümünün kullanıldığını anlatan soruda önce dolu depoyu çiz. Soruda verilen miktar kullanılan yakıtı mı, kalan yakıtı mı anlatıyor? Çizimin üzerine yaz. Soruyu kendi sözlerinle anlatabiliyor, fakat kâğıtta nereye ne yazacağına karar veremiyorsan kesri bir bütünün parçası olarak gösterme alıştırmasıyla başla.

Türkçe için bildiğin bir konuda kısa bir yazı seç. Metni kapatıp bir arkadaşına yollayacağın mesajı düşün. “Kütüphanelerden söz ediyor” konuyu söyler. “Yazar, mahalle kütüphanesinin insanların karşılaşabildiği bir yer olarak da değerli olduğunu düşünüyor” ise yazarın anlatmak istediğini söyler. Metni açıp mesajını destekleyen cümleyi bul. Kendi görüşünü eklediğini fark edersen ilk Türkçe görevin hazırdır.

Kâğıdında ne görüyorsun?	İlk çalışmanda ne yapabilirsin?
Soruda geçen sözcüğü açıklayamıyorsun.	Ders kitabındaki tanımı oku. Sözcüğün geçtiği yeni bir cümle kur.
İstenen miktarı anlıyor ama işleme geçemiyorsun.	Bütünü çiz. Verileni ve arananı çizimin farklı yerlerinde göster.
Çözümü izlerken anlıyor, sayfayı kapatınca başlayamıyorsun.	Örneğin ilk satırını ört. O satırı yazıp seçiminin nedenini söyle.
Bildiğin konuda kendi başına ilerliyorsun.	Aynı düşünceyi yeni bir bağlamda kullanacağın soruya geç.

Türkçe ve matematikten sonra aynı yoklamayı hedeflediğin alana taşı. Fizikte hareket sorusu açtıysan grafiğin iki eksenini adlandır ve çizginin ne anlattığını söyle. Edebiyatta bir hikâyeden kısa bir bölüm oku, olayı kimin gözünden izlediğini gösteren ifadeyi bul. Yabancı dilde kısa bir metnin ilk cümlesini okuyup sonraki cümlenin hangi söze bağlandığını işaretle. Alanınla ilgili soruda seni durduran şey kelimeyse ilk görevini kelimeye, grafiği okuyamamaksa grafik yorumuna ayır.

Başlangıç kaynağını bir soruyla dene

Kaynak seçmek için ilgini çeken konuya ait anlatımı ve hemen arkasındaki alıştırmayı birlikte incele. Anlatımı okuduktan sonra ilk adımı kâğıda kendin yazabiliyor musun? Takıldığında örnekteki hangi satıra döneceğini bulabiliyor musun? Her ikisini de yapabildiğin kaynak, bugün önüne koyacağın iş için uygun. Okul kitabınla başlayabilir, başka bir anlatıma ihtiyaç duyduğunda MEBİ’nin konu özetlerinden ve konu pekiştirme testlerinden yararlanabilirsin.

Ders kitabındaki çözümü incele ve defterinde çözüme bakarak yazdığın yerin yanına küçük bir işaret koy. Sonra kitabı kapat ve farklı bir soruda o satırı kendin yaz. Yine orada duruyorsan bütün videoyu baştan açmak yerine yalnızca o işlemin neden yapıldığını araştır. Bir öğretmene götüreceğin soruyu da böyle hazırlayabilirsin. Kâğıdındaki çizim ve yarım kalmış işlem, öğretmenine hangi adımda yardıma ihtiyaç duyduğunu gösterir.

Evde tek başına çalışırken de sorunu aynı açıklıkla yazabilirsin. “Bu sayfayı anlamadım” yerine “Depoda kalanı sorunca önce kullanılan kısmı boyadım, boşta kalan bölgeyi nasıl adlandıracağımı bilemedim” diye not düş. Bir sonraki oturumda defterini açtığında hem kaldığın yeri hem de aradığın cevabı görürsün. Okulda yeni bir konu işleniyorsa bu notla o derste yapılan işlem arasında bağlantı kurduğun yerden devam edebilirsin.

Örnek 12 haftalık plan

1–4. hafta

Başlangıç çalışmana 20 dakika ayır. Matematikte kesirleri bir bütün üzerinde göster, Türkçede paragrafın konusunu ve ana düşüncesini ayrı satırlara yaz. Sonraki oturuma başlarken önceki sayfayı kapalı tut. Çizimi veya açıklamayı yeniden kurabiliyorsan başka bir bağlam dene. Hangi konuya geri döneceğini unutuyorsan haftalık planında bir sonraki boş yere konu adının yanına yapacağın işi de yaz.

5–8. hafta

Kesirleri kullanarak bir karışımda suyun payını, ardından kalan kısmı göster. Türkçede ana düşünceyi destekleyen örneği bul ve o örnek çıkarılırsa yazarın savının nasıl etkileneceğini anlat. Haftanın sonunda önceki çalışmandan seçtiğin 2 soruyu yeniden aç. Çözümde hatırladığın ifadeyi tekrarlarken dur ve neden o işlemi yaptığını kendi sözcüklerinle açıkla.

9–12. hafta

Türkçe ve matematikten çalıştığın başlıkları, konunun adı görünmeyecek biçimde karıştır. Soruyu okuyunca ilk yapacağın işi seç. Soruda “oran” yazmadan da bütünü belirleyebiliyor musun? Bir düşünce örnekle açıklandığında örnekle asıl düşünceyi ayırabiliyor musun? Aralıklı tekrar çalışmana yalnızca ipucu aldığında yapabildiğin adımları ekle, kendiliğinden yapabildiklerinde yeni sorulara geç.

Sınava son 4–8 hafta

Hazırlığının bu bölümü sınava yakınsa aynı haftaları yeniden sayma. Yukarıdaki karma çalışmayı, üzerinde hâlâ işaret bulunan sorularla yap. Her dersin sonunda ilk denemende yazdığın açıklamayla bugünkünü yan yana koy. Başta bütünle parçayı karıştırırken şimdi doğru çizimi kuruyor ama işlemi tamamlayamıyorsan sıradaki görevin de değişir. Defterine o işlemi yaz ve yeni oturumu oradan başlat.