ALES’e nasıl hazırlanılır? İlk denemeden çalışma planına

İlk çalışacağın konuyu seçmek için bir ALES denemesi çöz. Kitapçığı kaldırmadan önce şunu işaretle. Hangi soruya hiç ulaşamadın, hangisini okuyup geçtin? İkisi de cevap kâğıdında boş görünür. Oysa birinde süreyi önceki sorularda harcamış olabilirsin, diğerinde ise nasıl başlayacağını bulamamış olabilirsin. Hazırlığa hangi noktadan gireceğini bu ayrım belirler.

Deneme sırasında neyi gözlemlemelisin?

ÖSYM, sayısal testte sayısal ve mantıksal akıl yürütmeyi, sözel testte sözel akıl yürütmeyi ölçer. İlk denemede her iki testle de karşılaşabileceğin bir kitapçık seç. Aklından geçen her şeyi yazmak çözümü böler. Sorunun kenarına koyduğun küçük bir yıldız, uzun düşündüğün yere geri dönebilmen için yeterli. Süre dolunca son gördüğün soruyu işaretle, ardından çalışma kâğıdını sakla. Kaynak: ÖSYM ALES Başvuru Kılavuzu.

Tekrar çözerken ilk karalamalarını kapat. Örneğin bir oran probleminde verilen miktarları yazdıktan sonra hangi miktarı hangisine böleceğini söyle. Sıralama sorusunda her koşulu ayrı bir satıra geçir ve bu koşullardan hangisinin yerleri belirlediğine bak. Sonra ilk denemendeki kâğıdı aç. Çözümlerin ayrıldığı yer, ertesi gün ne çalışacağını konu başlığından daha açık söyler.

Sayısal ve sözel soruları nasıl karşılaştırırsın?

Denemede gördüğün iz	Tekrar çözerken soracağın soru	İlk çalışma görevin
Oranı ters yazdın	Neyin neye oranını arıyorum?	Karşılaştırılan miktarları adlandır, sonra kesri kur.
Sıralama sorusunda aynı yerleri tekrar tekrar sildin	Hangi yer kesin, hangisi yalnızca olası?	Kesin yerleri yaz, olası dizilişleri ayrı satırlarda dene.
Paragrafta yakın anlamlı bir şık seçtin	Şık, yazarın sözünü hangi kelimeyle güçlendiriyor?	Şıktaki kesinlik bildiren sözcüğü metindeki ifadeyle karşılaştır.
Son sayfayı açmaya vakit kalmadı	Oradaki soruyu süresiz çözebiliyor muyum?	Çözebildiğin bir soruyu seç, önceki sayfalarda nerede oyalandığına dön.

Sözel bölümde işaretlediğin seçeneğin metinde geçen kelimeleri tekrarlaması seni yanıltabilir. Örneğin yazar bir uygulamanın bazı koşullarda işe yaradığını söylüyorsa, uygulamanın her durumda başarılı olduğu sonucuna nasıl ulaştığını sorgula. Yanlış defterine paragrafın tamamını taşımak yerine anlamı değiştiren kelimeleri yan yana yaz. Benzer bir soruda dönüp bakacağın yer orası.

Hangi hataya öncelik vermelisin?

Kâğıdına “problemler” yazdığında önünde geniş bir konu durur. “İndirimden sonraki tutarı başlangıç fiyatı sanıyorum” yazdığında ise çalışabileceğin belirli bir adımın var. Başlangıç fiyatını, indirim tutarını ve kalan fiyatı adlandır. Ardından aynı ilişkiyi alışverişten farklı bir durumda, örneğin bir depodaki suyun bir bölümü kullanıldığında kur. Yeni bağlamda da başlangıç miktarını doğru seçebiliyorsan bu görevi kapatabilirsin.

Birden fazla güçlük bulduğunda önce başka soruların çözümünü de açacak adımı seç. Oranı ters kurduğun için sonuca ulaşamıyorsan işlem hızını çalışmayı sonraya bırak. Buna karşılık bütün çözümün doğruyken uzun çarpımlarda takılıyorsan aynı konunun anlatımına baştan dönmek yerine işlem yolunu kısaltmayı dene. Her iki durumda da haftalık planına görevin bittiğini nasıl anlayacağını yaz. “Yeni bir problemde karşılaştırılan miktarları adlandırabiliyorum” cümlesini çözüm kâğıdına bakarak kontrol edebilirsin.

İşaretlediğin her boş soru için hemen konu tekrarı açmak da çalışma listesini gereksiz yere uzatır. Sayfanın sonundaki soruyu ilk kez gördüğünde rahatça çözdüysen o konuyu listene eklemek yerine denemede daha önce takıldığın soruya dön. Çizdiğin tablodan yeni bilgi çıkaramadığın anı bul. Bir sonraki denemede o noktaya geldiğinde soruyu işaretleyip ilerlemeyi dene.

Örnek 12 haftalık plan

Aşağıdaki çalışma akışı bir örnektir. Oran problemleriyle başlayan adayın daha sonra sözel çıkarıma geçmesi, senin denemende göreceğin sırayı belirlemez. İlk görevi kendi kitapçığındaki işarete göre seç.

• 1–4. hafta. İlk denemeden 2 oran problemi seç. Her birinde başlangıç miktarını ve sorulan miktarı yaz. Ertesi oturumda farklı ifadelerle kurulmuş 3 problemde kesri kendin oluştur. Çözümün yönünü sorudaki bir cümleyle açıkla.
• 5–8. hafta. Sözel denemende yakın bulduğun 2 seçeneği karşılaştır. Metindeki bir olasılığı kesin yargıya dönüştüren kelimeyi işaretle. Yeni bir paragrafta seçtiğin şıkkın dayanağını metinden göster.
• 9–12. hafta. Sayısal ve sözel soruları bir araya getiren bir deneme çöz. Süre dolunca ilk denemendeki gibi ulaştığın yeri işaretle. Tekrarlanan hata varsa çözüm yolunun hangi adımında ortaya çıktığını önceki kaydınla karşılaştır.
• Sınava kalan son 4–8 hafta. Bu dönem yukarıdaki haftalarla kesişiyorsa aynı oturumu kullan. Deneme sonrasında 1 öncelik seç. Yeni bir soruda kendi başına çözebildiğin adımları tekrar listesinden çıkar, yardımla kurduklarını sonraki oturuma taşı.