Ôn Toán THPT theo tuần: câu đúng sai và trả lời ngắn

Tách lỗi suy luận khỏi lỗi ghi đáp án

Nhìn một câu Toán đã bị mất điểm, đừng chỉ ghi “sai hàm số” hoặc “sai hình học”. Có thể bạn tính đúng giá trị tại một điểm, rồi dùng giá trị đó để kết luận cho cả khoảng. Cũng có thể bạn tìm được chiều dài mà đề lại hỏi diện tích. Ở trường hợp đầu, buổi ôn cần tập xét phạm vi của mệnh đề. Ở trường hợp sau, nên tập đọc dòng hỏi và đối chiếu đại lượng trước khi điền kết quả.

Bộ Giáo dục và Đào tạo mô tả hai dạng này trong cấu trúc đề thi tốt nghiệp THPT. Khi chọn bài luyện, có thể lấy đề Toán tham khảo để xem cách đặt các ý trong cùng một tình huống và cách yêu cầu ghi đáp số. Đừng lấy số câu hay thời gian tự luyện của một buổi làm căn cứ suy ra quy định của kỳ thi.

Với mệnh đề đúng sai, khoanh từ quyết định phạm vi

Các từ “mọi”, “có”, “luôn” hay “lớn nhất” làm thay đổi việc cần chứng minh. Gặp nhận định nói về mọi giá trị, tìm một trường hợp trái ngược là đủ để bác bỏ. Ngược lại, thử vài giá trị thấy đều khớp chưa chứng minh được cả mệnh đề. Nếu đề cho đồ thị, kiểm tra xem điều bạn đọc là giá trị của hàm, chiều biến thiên hay độ dốc ở một điểm. Hình dáng quen mắt không thay cho dữ kiện về miền xác định.

Khi chữa bài, gấp phần lời giải của ý trước lại. Viết dưới mỗi ý một dòng ghi dữ kiện chung đang dùng và một dòng ghi điều phải kiểm tra riêng. Nếu dùng kết quả tính từ ý trên, đảm bảo đó là kết quả bạn đã tự chứng minh. Lấy chính mệnh đề đang được hỏi đúng sai làm giả thiết sẽ khiến những ý sau sai theo.

Với đáp án ngắn, kiểm tra số có trả lời câu hỏi không

Trước khi tính, viết tên đại lượng cạnh ô đáp án trên nháp. Sau khi tính, tự đọc thành câu với đơn vị đi kèm. Khi đề hỏi khoảng thời gian kể từ lúc chuyển động bắt đầu, một thời điểm trên đồng hồ chưa phải câu trả lời. Đối với số gần đúng, kiểm tra chữ số ở ngay sau hàng phải làm tròn và đọc kỹ cách ghi mà câu hỏi yêu cầu. Phép thế ngược hoặc ước lượng bằng các cận đơn giản giúp phát hiện một kết quả vô lý trước khi ghi.

Kế hoạch mẫu

Đầu tuần luyện 20 phút với tình huống tự soạn: một hình chữ nhật có chu vi 20 cm, chiều rộng là x cm và chiều dài là 10 − x cm, với 0 < x ≤ 5. Xét nhận định “diện tích luôn lớn hơn 20 cm²”. Chọn x = 2 thì diện tích là 16 cm², đủ bác bỏ nhận định. Xét tiếp “diện tích lớn nhất bằng 25 cm²”. Viết diện tích thành 25 − (x − 5)²; giá trị 25 đạt được khi x = 5, nằm trong miền cho phép. Mỗi kết luận vừa có căn cứ riêng vừa tuân theo cùng điều kiện của bài.

Giữa tuần đổi sang đáp án ngắn: vẫn chu vi ấy nhưng chiều dài hơn chiều rộng 2 cm, diện tích bằng bao nhiêu? Nửa chu vi là 10 cm, hai cạnh lần lượt là 4 cm và 6 cm, diện tích là 24 cm². Nếu sắp điền số 6, đọc lại tên đại lượng trên nháp để nhận ra đó là chiều dài. Muốn kiểm tra thêm, cộng hai cạnh rồi nhân đôi để đối chiếu chu vi.

Quyết định khi nào chuyển sang đề trọn vẹn

Cuối tuần, đổi thứ tự các dạng và che tên chuyên đề. Nếu bạn chọn được phương pháp, giải thích được mệnh đề sai và tự phát hiện một đáp số nhầm đơn vị, hãy đưa các dạng đó vào buổi làm trọn đề. Nếu vẫn cần nhìn tên dạng mới biết bắt đầu từ đâu, dành một buổi ngắn ghép những bài nhìn giống nhau nhưng hỏi khác nhau. Tham khảo cách lập lịch học theo tuần để dành một buổi chữa bài. Khi xem lại bài thi thử, ghi vào vở cặp “ý từng sai – cách kiểm tra” thay vì chép lại toàn bộ đáp án.