Ôn song song Hóa học và Sinh học để thi tốt nghiệp THPT

Nếu đã chọn Hóa học và Sinh học theo quy chế thi tốt nghiệp THPT, đừng chỉ đếm xem mỗi môn đã làm được bao nhiêu trang đề. Chọn một kỹ năng chung để học gần nhau, chẳng hạn đọc nồng độ trong bảng. Sau đó đặt hai câu hỏi riêng. Với Hóa học, lượng chất thay đổi thế nào khi pha loãng? Với Sinh học, dữ liệu ở các nồng độ khác nhau cho phép rút ra kết luận gì?

Ghép thao tác, giữ riêng cách kiểm tra

Lấy một đề mỗi môn từ bộ đề tham khảo của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Đọc lệnh hỏi rồi đánh dấu những câu đòi hỏi xử lý số liệu, so sánh điều kiện hoặc đánh giá một phát biểu. Bạn không cần tìm hai câu nói về cùng một chất hay một sinh vật. Một câu Hóa về nồng độ và một câu Sinh so sánh các nghiệm thức vẫn ghép được nếu cả hai đòi hỏi xác định đúng đại lượng đang so sánh.

Sau khi ghép, ghi điều kiện để tự chấm từng môn. Với bài Hóa về pha loãng bằng nước, số mol chất tan được giữ nguyên nếu không mất chất và không có phản ứng. Với bài Sinh về tác động của độ mặn, hãy xác định nhóm đối chứng và các điều kiện cần giữ giống nhau. Kết quả tính đúng bên Hóa không tự chứng minh được nguyên nhân của hiện tượng bên Sinh.

Tự luyện với dung dịch muối và hạt nảy mầm

Giả sử nhóm học sinh chuẩn bị dung dịch cho bài quan sát hạt. Lấy một phần dung dịch muối ban đầu cho vào bình, rồi thêm nước đến khi thể tích cuối bằng gấp đôi thể tích phần vừa lấy. Bạn cần dự đoán nồng độ mol của dung dịch sau khi pha. Viết riêng lượng chất tan đã lấy và thể tích sau cùng. Lượng chất tan giữ nguyên còn thể tích tăng gấp đôi, nên nồng độ giảm còn một nửa. Nếu lấy thể tích của cả chai dung dịch ban đầu làm mẫu số, bạn đang so với lượng dung dịch không hề được lấy ra.

Chuyển sang câu Sinh. Nhóm chia ngẫu nhiên hạt cùng lô vào các khay, tưới một nhóm bằng nước và một nhóm bằng dung dịch muối đã pha. Giữ cùng lượng chất lỏng, nhiệt độ và thời điểm đếm. Giả sử ở lần quan sát này, tỷ lệ nảy mầm trong nhóm tưới nước cao hơn. Nhận định “tất cả hạt chưa nảy mầm đều đã chết vì muối” vượt quá dữ liệu. Nhóm mới đếm số hạt nảy mầm tại thời điểm đã chọn, chưa kiểm tra sức sống của từng hạt. Có thể báo sự khác biệt đã quan sát và lặp lại với các khay độc lập để xem kết quả có ổn định hay không.

Chữa câu hỏi theo cách đề yêu cầu

Cấu trúc định dạng của Cục Quản lý chất lượng phân biệt câu nhiều lựa chọn, câu đúng sai và câu trả lời ngắn. Khi chữa một nhận định đúng sai, hãy tìm từ quyết định phạm vi của nó. Trong ví dụ về hạt, “tất cả” và “đã chết” đều cần bằng chứng riêng. Khi chữa câu trả lời ngắn bên Hóa, hãy lần từ đáp số về đại lượng ban đầu và đối chiếu đơn vị. Một kết quả bằng số chưa cho biết bạn đã lấy đúng thể tích hay chưa.

Kế hoạch mẫu

Đầu tuần, dành 30 phút cho bài Hóa. Giả sử lấy 50 mL dung dịch muối nồng độ 0,40 mol/L rồi thêm nước đến đúng 100 mL. Có 0,020 mol chất tan trong phần đã lấy nên nồng độ cuối là 0,20 mol/L. Hãy ghi rõ vì sao “thêm nước đến 100 mL” khác với “thêm 100 mL nước”. Giữa tuần, dành 30 phút cho bài Sinh bằng cách vẽ hai khay, ghi biến thay đổi, điều kiện được giữ và phép đếm. Nếu số hạt ban đầu khác nhau, hãy so tỷ lệ thay vì so riêng số hạt nảy mầm.

Cuối tuần, đổi dữ liệu của một bài Hóa và thay một điều kiện trong bài Sinh. Chẳng hạn, nếu hai khay đặt ở nhiệt độ khác nhau, bạn còn quy toàn bộ chênh lệch cho muối được không? Khi chữa đề thi thử, ghi tên lỗi đủ cụ thể để chọn bài kế tiếp. Dựa vào cách lập lịch học, hãy mở lịch cá nhân của tuần sau và dành thêm buổi cho môn mà bạn vẫn chưa tự giải thích được bước sai sau khi đổi dữ kiện.