Weer beginnen als je examenplanning te vol is

Zoek uit waarom je je schrift steeds weer dichtdoet

Er staat ‘wiskunde inhalen’ op je lijst. Je slaat het boek open, bladert terug naar het begin van het hoofdstuk en belandt even later in de groepsapp. Kijk terug naar het moment waarop je afhaakte. Had je geen idee bij welke opgave je moest beginnen? Bleef je steken op een woord in de vraag? Of moest je bijna de deur uit en wist je al dat dit hoofdstuk nooit in de beschikbare tijd zou passen?

Pak je nagekeken werk erbij en lees een opmerking van je docent die je nu nog bezighoudt. Misschien staat er bij je berekening alleen ‘verklaar’. Schrijf de zin op die je als uitleg had willen geven. Onderstreep het stukje waarover je twijfelt. Daarmee heb je een bruikbare vraag voor morgen, óók als je vanmiddag nog naar je bijbaan moet.

Kies iets wat je aan een ander kunt laten zien

Wie voor de centrale examens leert, heeft vaak oefenmateriaal voor verschillende vakken klaarliggen. Begin bij een handeling die je zelf kunt uitvoeren en nakijken. Neem de grafiek waarin de afgelegde afstand van een bus is uitgezet tegen de tijd. Je moest aangeven waar de bus langzamer reed. Vergelijk stukken van de grafiek die even lang duren. Leg in een zin uit aan welk stuk je ziet dat de bus in dezelfde tijd minder afstand aflegde. Met die zin kun je iemand om gerichte feedback vragen.

Volg je een taalcursus naast je werk en bereid je je voor op het inburgeringsexamen, kijk dan naar wat er tijdens de vorige les bleef liggen. Wilde je in een oefenbericht aan een collega vragen of die een dienst kon ruilen? Schrijf alleen het verzoek en vermeld om welke dienst het gaat. Laat een medecursist het lezen. Kan die in eigen woorden vertellen wat je vraagt, dan weet je welke informatie al duidelijk overkomt. De aanhef en de afsluiting kun je daarna apart bekijken.

Voorbeeldplan als er leerwerk is blijven liggen

Stel dat je op donderdag een stapel openstaande taken aantreft en de wiskundedocent vrijdag de grafiek gaat bespreken. Schrijf op een los vel welke andere vakken je nog wilt inhalen. Zet in je agenda wanneer je op dat vel terugkomt. Nu ligt alleen het werk voor het gesprek met je docent voor je.

• Donderdag, 10 minuten. Lees de vraag bij de grafiek. Schrijf de grootheden bij de assen en markeer het deel van de rit waar de vraag over gaat. Formuleer je uitleg in het schrift.
• Vrijdag in de les. Laat de uitleg lezen en vraag welke stap je explicieter kunt maken. Schrijf de aanvulling bij je eigen poging. Zo kun je later terugzien wat je zelf al wist.
• Zaterdag, 10 minuten. Pak het losse vel erbij en kies de eerstvolgende taak. Kijk in je agenda wanneer je na het sporten kunt beginnen en wat je dan op tafel wilt leggen.

Je kunt deze volgorde ook gebruiken met onregelmatige werktijden. De bespreking in de les bepaalt wanneer je je vraag klaar wilt hebben. De afspraak om ander werk opnieuw te bekijken kan vallen op een ochtend waarop je later begint. Houd die afspraak klein genoeg om daadwerkelijk te zien welke opgave voorrang krijgt.

Vertel wat voor hulp je zoekt

Een klasgenoot kan je berekening nalezen en een docent kan laten zien waar je toelichting een stap overslaat. Soms wil je vooral dat iemand met je meekijkt naar alle deadlines die in dezelfde week staan. Neem dan je agenda mee en zeg waar het knelt, bijvoorbeeld dat de geplande oefentoets precies op je werkavond valt. Zo kan je mentor of cursusdocent samen met jou een haalbaar moment zoeken.

De NHS adviseert bij examenstress een gesprek met iemand die je vertrouwt. Dat kan ook thuis of tijdens een wandeling met een vriend. Vertel hoe je merkt dat de druk oploopt. Als je bijvoorbeeld tijdens het eten steeds aan die toets denkt, kun je daarmee beginnen. Bij aanhoudende angst of somberheid die je dagelijks leven in de weg zit, kun je met je huisarts praten. In de informatie van de NHS over examendruk bij jongeren staat ook wanneer professionele hulp zinvol is.