Gespreid herhalen voor je examen

Bedenk vooraf waaraan je een goed antwoord herkent

In je schrift staat een keurige uitleg over verstening en wateroverlast. Met het schrift erbij kun je die uitleg goed volgen. Hoe kom je erachter of je straks zelf zo’n verband kunt leggen? Zoek een foto van een betegeld plein en schrijf er een vraag bij. Wat kan er tijdens een flinke bui met het regenwater gebeuren als de grond grotendeels bedekt is? Leg je schrift weg en geef je eigen verklaring.

Schrijf het antwoord eerst helemaal op, ook wanneer je halverwege twijfelt. Pak daarna je aantekeningen terug. Heb je genoemd dat er minder water in de bodem kan zakken? Heb je ook uitgelegd waarom er dan bij een flinke bui meer water over het oppervlak kan afstromen? Stond in jouw antwoord alleen ‘de wijk is versteend’, dan weet je nu wat je volgende keer moet oefenen. Je herkende het kenmerk al. Het verband tussen dat kenmerk en de afvoer van water vraagt nog aandacht.

De praktijkgids van het Institute of Education Sciences raadt aan om leerstof verspreid over de tijd te oefenen en jezelf vragen te stellen waarbij je het antwoord uit je geheugen ophaalt. Je kunt deze aanpak bij je voorbereiding op de centrale examens uitproberen met een bron uit de les. Bewaar de uitleg apart van de bron. Dan kom je bij de volgende poging eerst de vraag tegen en pas later de woorden van je docent.

Wissel van materiaal en houd de vraag herkenbaar

Gebruik op een andere dag een foto van een groene strook langs hetzelfde plein. Vraag je af welke verandering je aan de waterafvoer verwacht als op een deel van het terrein de tegels verdwijnen en de grond water doorlaat. Daarbij heb je dezelfde redenering nodig, maar nu moet je de andere kant op denken. Kijk tijdens het nakijken of je het verschil tussen de plekken benoemt. Een zin die je bij allebei de foto’s had kunnen zetten, vertelt vaak nog te weinig.

Bij het staatsexamen Nederlands als tweede taal kun je een taalhandeling laten terugkomen. Begin bijvoorbeeld met een bericht voor je leidinggevende waarin je voorstelt om een dienst te ruilen. Later leg je een medecursist uit waarom je op een andere middag wilt oefenen. Geef je taalmaatje alleen de rol van ontvanger. Vraag na afloop welk voorstel diegene heeft gehoord en welke reden je daarvoor gaf. Daarmee controleer je of je bedoeling ook in een nieuwe situatie overkomt.

Voorbeeldplan met ruimte tussen de pogingen

• Maandag, 12 minuten. Kies een foto uit de aardrijkskundeles en schrijf je verklaring zonder boek op. Kijk je uitleg na en onderstreep het verband dat je bij een andere foto opnieuw wilt kunnen uitleggen.
• Donderdag, 8 minuten. Pak de foto van de groene strook. Bedek de achterkant van je kaartje en leg hardop uit wat er tijdens een bui verandert. Controleer vervolgens of je zowel de oorzaak als het gevolg hebt genoemd.
• Volgende week, 10 minuten. Kies samen met een klasgenoot een onbekende foto. Schrijf ieder een antwoord en wissel de bladen uit. Onderstreep bij elkaar de passage waarin staat hoe het water zich verplaatst. Bespreek de plek waar een stap in de redenering ontbreekt.

Laat je antwoord bepalen wat er terugkomt

Liep je meteen vast, neem dan na het nakijken de uitleg bij de hand en probeer de ontbrekende stap in je eigen woorden te formuleren. Leg voor je volgende leermoment alvast een andere bron klaar. Had je het verband paraat, maar gebruikte je een vaag woord als ‘weggaan’, probeer dan bij de volgende herhaling alleen het verschil tussen wegzakken en afstromen onder woorden te brengen. Kon je ook een onbekende situatie zelfstandig verklaren, laat dan meer ruimte voor je het onderwerp weer oppakt.

Zo blijft er op je planning naast de datum een inhoudelijke aanwijzing staan. Als je over een tijdje ‘wateroverlast, nieuwe foto, let op waar het water blijft’ leest, kun je aan het werk zonder eerst je hele hoofdstuk door te bladeren.