Van oefenexamen naar een haalbare examenplanning

Lees voorbij het cijfer bovenaan

Leg het oefenexamen, je eigen uitwerking en de correctie naast elkaar. Het cijfer boven je blad vertelt je nog weinig over wat je vanmiddag kunt doen. Ga naar een opgave waarbij je punten verloor. Wat vroeg de opgave, hoe begon jij en op welk moment liep je antwoord uit de pas? Zet een streep bij de eerste regel die je nu anders zou schrijven. Onderzoek ook een antwoord dat toevallig goed was. Als je nog twijfelt tussen de mogelijke verklaringen, hoort de vraag thuis op je oefenlijst.

Neem bijvoorbeeld een vraag voor economie waarin je moet uitleggen wat een prijsverhoging betekent voor de omzet. Misschien schreef je meteen dat de omzet stijgt. Je docent zette een vraagteken bij de afzet. Dan weet je waarschijnlijk best hoe je de omzet uitrekent. De fout zit in de aanname dat na de prijsverhoging evenveel producten worden verkocht. Zet als taak op je lijst dat je bij een nieuwe opgave zowel de verandering van de prijs als die van de afzet gaat meenemen.

Kies materiaal waarmee je het verschil kunt zien

Zoek een vergelijkbare vraag met een andere uitkomst. Bereken de oude en nieuwe omzet en leg uit waarom de uitkomst deze kant op gaat. Bewaar de uitwerking van je eerste poging erbij. Met een nieuw voorbeeld voorkom je dat je bij het oefenen alleen de zin uit het correctievoorschrift opschrijft. De praktijkgids van het Institute of Education Sciences raadt aan uitgewerkte voorbeelden af te wisselen met opgaven die je zelf maakt.

Bij Nederlands kan een vergelijkbaar probleem een andere opdracht vragen. Krijg je de opmerking dat je antwoord te ruim is, leg het dan naast de alinea waarnaar de examenvraag verwijst. Welke woorden kun je in die alinea onderbouwen? Welke heb je er zelf bij gedacht? Schrijf een kortere formulering en vraag je docent of het antwoord nu precies genoeg is. Leg daarna een andere tekst apart om het later nog eens te proberen.

Zet vanuit de opgave een leerlijn op papier

Maak voor elk vak een regel met je knelpunt, je oefening en een taak voor later. Kies bij het verdelen van je tijd voor je centrale examens eerst een knelpunt dat je bij meer opgaven hindert. Misschien gaat bij economie het aflezen van tabellen goed, maar geef je te snel een antwoord op verklaringsvragen. Neem die vaardigheid mee naar een nieuw onderwerp. Zo controleer je ook of wat je bij omzet hebt geoefend buiten die ene opgave bruikbaar blijft.

Gebruik je weekplanning voor de uitvoering. Leg de oefening met onbekend materiaal op een moment dat je voldoende rust hebt om je hele redenering op te schrijven. Een korte terugblik past vaak op een schooldag waarop je de gemaakte opdracht met een docent kunt bespreken. Schrijf de vraag die je wilt stellen alvast bij het juiste uur in je agenda.

Voorbeeldplan tussen oefenexamen en volgende toets

• Week 1. Besteed na het nakijken 20 minuten aan de vragen waar je twijfelde. Schrijf bij economie op wat je met de afzet deed en bij Nederlands waar je verder ging dan de tekst.
• Week 2. Maak een nieuwe omzetopgave. Leg de berekening weg en schrijf uit het hoofd op welke veranderingen je hebt vergeleken. Herschrijf op een andere dag het antwoord op de tekstvraag.
• Week 3. Maak in 30 minuten een klein deel van een ander oefenexamen. Kijk daarna terug of je zelf zag waar een berekening nodig was en waar om een verklaring werd gevraagd.
• Week 4. Bespreek het antwoord waarover je nog twijfelt. Kies met de terugkoppeling erbij wat opnieuw op je planning komt en welke oefening voorlopig kan wachten.

Beslis met je nieuwste antwoord erbij

Blijft de uitkomst achter, kijk dan welke stap inmiddels wél lukt. Misschien noem je de afzet nu uit jezelf, maar laat je in de berekening de oude prijs staan. Dan is je nieuwe opdracht het koppelen van de juiste gegevens uit de tabel. Overschrijf je eerdere notitie niet. De oude en nieuwe formulering laten straks zien waarom je oefent met een andere stap, ook als het cijfer nog hetzelfde is.