Lập kế hoạch ôn thi từ bài thi thử đã chữa
Đặt bài thi thử cạnh bản nháp và tìm chỗ đầu tiên bạn đổi hướng sai. Chọn việc luyện theo nguyên nhân, dành sẵn tài liệu mới để kiểm tra rồi xếp cả hai vào lịch học. Khi có bài làm tiếp theo, so sánh cách làm trước khi đổi trọng tâm.
Cập nhật lần cuối:
Đọc bài làm trước khi chia thời gian cho các môn
Sau buổi trả bài thi thử, lấy bài làm, giấy nháp và lời nhận xét của thầy cô ra xem cùng nhau. Hãy bắt đầu ở chỗ bạn còn nhớ mình đã nghĩ gì. Chẳng hạn, đề hỏi mức chênh lệch nhưng bạn lại ghi nguyên giá trị đọc được từ biểu đồ. Ghi “đọc nhầm đại lượng cần tìm” sẽ giúp chọn bài để luyện sát hơn nhiều so với ghi “yếu phần biểu đồ”.
Với kỳ thi tốt nghiệp THPT, mỗi môn có thể cần một kiểu ghi chú khác. Trong bài Ngữ văn, hãy đánh dấu chỗ có nhận xét nhưng thiếu dẫn chứng. Trong bài Toán, giữ lại dòng biến đổi cuối cùng bạn còn tự giải thích được. Khi ấy, việc cần làm có thể chỉ là tập chọn chi tiết phù hợp hoặc kiểm tra điều kiện trước khi rút gọn.
Chọn việc vừa đúng nguyên nhân vừa hợp lịch học
Có phần chưa làm được vì lớp chưa học đến, cũng có phần đã học nhưng gặp đề lạ là quên cách dùng. Ghi câu hỏi về phần sắp học vào vở mang theo đến lớp. Với phần đã học, tìm bài vừa sức để ngồi làm ngay. Nếu bạn làm sai vì bỏ qua đơn vị, đừng vội dành cả buổi chép lại công thức. Thử ghi tên đại lượng và đơn vị dưới mỗi con số dùng trong phép tính rồi xem cách đặt phép tính có thay đổi hay không.
Điền các buổi học, lịch sinh hoạt lớp và hạn nộp bài trước. Phần xa hơn trong kế hoạch chỉ cần ghi năng lực cần kiểm tra, chẳng hạn “đọc và giải thích dữ liệu từ bảng”. Phần gần hơn ghi rõ tài liệu đang cầm và việc sẽ làm, như khoanh tiêu đề cột, chọn dòng cần so sánh rồi viết kết luận thành câu. Khi lớp đổi lịch, bạn có thể đổi buổi mà vẫn giữ được mục tiêu.
Soạn cả bài luyện lẫn bài dùng để kiểm tra
Lúc luyện, bạn có thể mở lời giải và so sánh từng bước. Lúc kiểm tra, hãy cất lời giải rồi dùng bài khác có cùng điểm dễ nhầm. Nếu lần nào cũng làm đúng câu vừa chữa nhưng vẫn chọn nhầm cột ở bảng mới, hãy thử bài có cách sắp xếp hàng và cột khác đi. Việc tự chọn dữ kiện khi cấu trúc bảng thay đổi mới cho thấy bạn đã nắm được cách đọc.
Hướng dẫn của Education Endowment Foundation đề cập việc lập kế hoạch, theo dõi và đánh giá quá trình học. Bạn có thể dành một dòng dưới mỗi nhiệm vụ để trả lời câu hỏi “sau khi làm xong, mình sẽ nhìn vào đâu?”. Với bài viết, đó có thể là mối liên hệ giữa dẫn chứng với nhận xét; với bài tính, đó có thể là đơn vị của kết quả cuối.
Kế hoạch mẫu khi bài thi thử thiếu căn cứ
Thứ Ba, dành 25 phút chữa đoạn phân tích đã được trả. Gạch dưới nhận xét về thái độ của nhân vật, tìm chi tiết làm căn cứ rồi viết câu nối giữa chi tiết và nhận xét. Thứ Năm, lấy 20 phút làm lại thao tác ấy với một đoạn văn chưa học. Sau khi viết xong mới mở vở để đối chiếu cách giải thích.
Cuối tuần, dành 30 phút so sánh hai đoạn trả lời. Nếu đã chọn được dẫn chứng nhưng vẫn chủ yếu kể lại câu chuyện, hãy mang bài đi hỏi thầy cô về phần phân tích. Nếu đã giải thích được tác dụng của chi tiết, chuyển việc đó sang lịch ôn cách quãng và dùng buổi dài để tập phần còn vướng.
Sửa kế hoạch bằng bài làm kế tiếp
Khi có kết quả mới, hãy xem lại đoạn từng đánh dấu trước khi so tổng điểm. Nếu lần này tìm đúng căn cứ mà diễn đạt còn vòng vo, nhiệm vụ tới sẽ là viết lại lập luận cho rõ. Còn nếu câu trả lời đúng chủ yếu nhờ nhớ bài đã học, hãy dành thêm một buổi với văn bản lạ.
Dùng cách xếp lịch ôn theo tuần để đưa điều vừa phát hiện vào buổi tự học có thật. Ở cuối tháng, đọc lại các dòng ghi lý do đổi bài. Chúng giúp bạn phân biệt việc nào đang cần thêm thời gian, việc nào nên đổi cách luyện và việc nào đã có thể tự làm được.
ExamLuma đồng hành cùng bạn
Quản lý và bám sát lộ trình ôn tập của bạn ngay trên ExamLuma. ↗
Đặt mục tiêu học tập mỗi ngày và theo dõi tiến độ từng bước. ↗
Ghi nhận đầy đủ các phiên học bạn đã hoàn thành. ↗

Câu hỏi thường gặp
Nên ôn môn có điểm thấp nhất trước không?
Đối chiếu các môn mình sẽ thi với lỗi thường lặp lại. Hãy ưu tiên phần đã học, đang vướng và có thể luyện được ngay trong thời gian bạn thực sự còn trống.
Làm lại đề cũ đúng có tính là đã tiến bộ không?
Đó là dấu hiệu để thử tiếp. Hãy dùng bài có dữ kiện khác rồi giải thích vì sao vẫn áp dụng được cách làm ấy hoặc cần đổi hướng.
Khi chưa có đợt thi thử mới thì kiểm tra bằng gì?
Giữ lại một bài trong phiếu học tập hoặc một ngữ liệu chưa chữa. Làm độc lập rồi đối chiếu với tiêu chí đã ghi lúc lên lịch.
Nguồn tham khảo
- Metacognition and Self-Regulated Learning · Education Endowment Foundation

