จัดช่วงอ่านหนังสือให้มีสมาธิ และกลับมาอ่านต่อหลังพัก

ก่อนจับเวลา ลองนึกถึงสิ่งที่จะเหลืออยู่บนกระดาษ

หลังเลิกเรียน คุณอาจมีเวลาว่างก่อนรถมารับ เปิดกระเป๋าแล้วเจอทั้งหนังสือคณิตศาสตร์ ชีทภาษาอังกฤษ และการบ้านที่ต้องส่งพรุ่งนี้ ถ้าเริ่มจับเวลาตั้งแต่ยังเลือกงานอยู่ เวลาจะผ่านไปโดยที่ยังไม่ได้ลงมือ ลองเลือกจากสิ่งที่อยากทำให้ได้เมื่อเก็บของ เช่น อ่านประกาศภาษาอังกฤษแล้วขีดเส้นใต้เงื่อนไขที่ใช้ตัดสินว่าใครสมัครได้ เท่านี้ก็รู้แล้วว่าต้องเปิดชีทหน้าไหนและหยิบปากกามาทำอะไร

ถ้าเตรียม A-Level วิชาคณิตศาสตร์ ลองย้อนดูโจทย์ที่เคยตัดคำตอบผิดเพราะลืมช่วงของตัวแปร ตั้งเป้าเฉพาะว่าวันนี้จะวาดเส้นจำนวนแล้วระบายช่วงที่โจทย์กำหนด แม้รถจะมาถึงก่อนแก้สมการเสร็จ ก็มีรูปที่ใช้ต่อได้ในวันพรุ่งนี้ หากวาดเสร็จเร็วกว่าที่คิด ให้ลองอธิบายว่าทำไมจุดที่ปลายช่วงจึงต้องระบายทึบหรือเว้นไว้

แยกสิ่งรบกวนจากจุดที่ยังไม่เข้าใจ

ขณะอ่านบทความ ถ้านึกขึ้นได้ว่าต้องตอบข้อความเพื่อนหรือเอาใบงานไปส่งครู ให้เขียนคำเตือนสั้น ๆ ที่มุมกระดาษ เช่น “ส่งใบงานก่อนกลับ” แล้วอ่านต่อจากบรรทัดเดิม เมื่อถึงช่วงพักค่อยตัดสินใจว่าจะลุกไปทำทันทีหรือจดไว้ในสมุดการบ้าน แต่ถ้าหยุดที่ประโยคเดิมซ้ำ ๆ ลองดูว่าสรรพนามในประโยคนั้นหมายถึงใคร บางครั้งสิ่งที่ทำให้อ่านต่อยากคือความหมายของข้อความเอง

ถ้าต้องใช้โทรศัพท์เปิดพจนานุกรมหรือฟังเสียง ให้เปิดสิ่งที่ต้องใช้ไว้ก่อนแล้วปิดเสียงแจ้งเตือนข้อความ ระหว่างทำแบบฝึกอ่าน ถ้าเป้าหมายคือจับใจความ ให้ทำเครื่องหมายข้างศัพท์ที่ยังติดใจแล้วอ่านจนจบย่อหน้า ค่อยกลับมาดูว่าคำไหนกระทบความเข้าใจจริง ๆ แต่ถ้ากำลังฝึกแยกความหมายของคำที่คล้ายกัน การเปิดพจนานุกรมตรงนั้นก็เป็นส่วนของงานที่ตั้งไว้

ตัวอย่างแผน ฝึกอ่านช่วงรอกลับบ้าน

สมมติว่าวันนี้เลือกบทอ่านที่ครูเคยให้ทำสำหรับเตรียม O-NET และยังเก็บกระดาษคำตอบเดิมไว้ ใช้เวลาตามที่มีจริง โดยบอกคนที่มารับล่วงหน้าว่าจะนั่งรอที่ไหน

• ใช้เวลา 15 นาทีอ่านประกาศกับตัวเลือก ขีดเส้นใต้ข้อความที่บอกว่าใครเข้าร่วมได้ แล้วเขียนเหตุผลที่เลือกคำตอบไว้ข้างข้อ
• เผื่อ 3 นาทีให้เทียบกับคำตอบเดิม ถ้าเลือกต่างไป ให้เขียนว่าคำไหนทำให้เปลี่ยนใจ หากยังลังเล ให้ทำเครื่องหมายตรงตัวเลือกที่อยากถามครู
• พัก 5 นาที ลุกไปดื่มน้ำ ก่อนออกจากโต๊ะให้คั่นหน้าที่จะกลับมาเปิดไว้ ถ้าต้องเก็บหนังสือทันที ให้เขียนเลขหน้ากับคำต้นประโยคลงในสมุด

เมื่อกลับมานั่ง ให้เริ่มจากอ่านข้อความที่คั่นไว้แล้วลองอธิบายเหตุผลโดยยังไม่ดูเฉลย ถ้าหาข้อความรองรับได้ คราวหน้าลองใช้วิธีเดิมกับประกาศที่ยังไม่เคยอ่าน หากยังอธิบายไม่ได้ ให้ดูว่าที่เลือกคำตอบนั้นเพราะอ่านเงื่อนไขไม่ครบ หรือเพราะไม่รู้ความหมายของคำสำคัญ คำตอบของคำถามนี้ช่วยเลือกได้ว่าจะฝึกอ่านทั้งย่อหน้าหรือกลับไปฝึกใช้คำศัพท์

ใช้บันทึกสั้น ๆ เลือกวิธีที่จะลองในครั้งหน้า

จดสิ่งที่เกิดขึ้นจริงคู่กับงานที่ตั้งใจทำ เช่น “ขีดเส้นใต้เงื่อนไขของผู้สมัครแล้ว แต่ข้ามคำว่ายกเว้น” เมื่อกลับมาเรียนครั้งหน้า คุณจะรู้ว่าควรไล่อ่านส่วนไหน การเขียนเพียงว่าใช้เวลาไปนานเท่าไรบอกเรื่องนี้ไม่ได้ ถ้าอ่านคล่องแต่เสียจังหวะตอนย้ายจากโรงเรียนไปบ้าน ลองใส่กระดาษจดงานค้างไว้ในหนังสือก่อนใส่กระเป๋า ถึงบ้านก็เปิดหน้าเดิมได้ทันที

แนวทางของมูลนิธิ Education Endowment Foundation กล่าวถึงการวางแผน ตรวจดูวิธีที่กำลังใช้ และทบทวนผลหลังทำงาน เมื่อใช้กับการอ่าน ลองถามตัวเองว่าขั้นตอนไหนช่วยให้เชื่อมโจทย์กับข้อความได้ และขั้นตอนไหนทำแล้วเสียเวลา วันถัดไปเลือกเปลี่ยนสิ่งที่ตรงกับปัญหานั้น เช่น ย้ายพจนานุกรมมาไว้ข้างหนังสือ หรือพับเฉลยปิดไว้ก่อนเริ่ม แล้วดูว่ารอยที่เขียนลงบนกระดาษต่างจากเดิมอย่างไร