Jak się skupić na zadaniu i zrobić przerwę

Zacznij od kartki, na której coś zostanie

Siadasz do polskiego. Otwierasz lekturę, zaglądasz do zeszytu i po chwili przypominasz sobie o wypracowaniu. Co właściwie chcesz dzisiaj zrobić? Wybierz fragment, w którym bohater zmienia decyzję. Zapisz na górze kartki pytanie o to, co wpłynęło na tę zmianę. Odpowiedź ma zawierać twoje wyjaśnienie oraz szczegół z tekstu, który je uzasadnia. Tak przygotowane zadanie możesz skończyć i sprawdzić jeszcze przed następną lekcją.

Gdy ćwiczysz do egzaminu ósmoklasisty, weź fragment, który znasz ze szkoły. Możesz skorzystać z własnego egzemplarza albo z materiału rozdanego przez nauczyciela. Połóż obok kartkę z poleceniem. Poszukiwanie wydania z identycznym numerem strony zajmie ci część popołudnia, a do dzisiejszego zadania wystarczy odnalezienie właściwej sceny. Zaznacz jej początek zakładką, zanim uruchomisz minutnik.

Wybierz, co zostaje na biurku

Jeśli chcesz przyjrzeć się decyzji bohatera, na stole wystarczą tekst i miejsce na odpowiedź. Notatki z lekcji odłóż do sprawdzenia na później. Kiedy podczas czytania przypomnisz sobie o innym zadaniu, zapisz na marginesie tylko tyle, żeby wiedzieć, czym zająć się po przerwie. Sprawę pilną załatw od razu, a na kartce zostaw początek myśli, do której wrócisz. Kilka słów o reakcji bohatera pomoże ci bardziej niż zakreślenie całej strony.

Na matematyce przyda się trochę inny sposób. Jeśli przygotowujesz się do matury, weź zadanie o drodze rowerzysty przedstawionej na wykresie w zależności od czasu. Tym razem chcesz ustalić, na którym odcinku rowerzysta stał w miejscu. Odczytaj nazwy osi i wskaż przedział, w którym upływa czas, a przebyta droga się nie zmienia. Dopiero potem otwórz odpowiedź. Niejasny podpis osi możesz zabrać na konsultacje zamiast zaczynać po raz kolejny od całego działu o funkcjach.

Kiedy dzielisz pokój z rodzeństwem, przyda ci się także prosty sposób na odkładanie pracy. Przed rozpoczęciem umówcie się, kiedy biurko ma być wolne. Zostaw sobie chwilę na spięcie kartek i zaznaczenie w zeszycie ostatniego kroku. Jeśli właśnie przerywasz zadanie z wykresem, dopisz, czy udało ci się odczytać przedział z osi czasu, czy dopiero go szukasz. Po zmianie miejsca możesz wrócić prosto do zadania, nawet gdy na stole ktoś rozłożył już inne książki.

Przykładowy plan pracy nad fragmentem lektury

• Przygotowanie, 3 minuty. Otwórz książkę przy wybranej scenie. Zapisz pytanie i podkreśl w nim słowo „dlaczego”. Obok zostaw miejsce na przywołanie sytuacji z tekstu.
• Samodzielna próba, 12 minut. Przeczytaj scenę i zapisz odpowiedź własnymi słowami. Jeśli wciąż tylko opowiadasz kolejność wydarzeń, wróć do chwili, w której bohater się waha. Co właśnie usłyszał lub zauważył?
• Przerwa, 5 minut. Wstań od biurka, przeciągnij się lub przynieś wodę. Zostaw otwartą książkę w miejscu, które chcesz jeszcze sprawdzić.
• Sprawdzenie, 6 minut. Przeczytaj odpowiedź na głos. Zaznacz zdanie, które wyjaśnia zmianę decyzji. Jeżeli podajesz szczegół z innej sceny, popraw go przed odłożeniem zeszytu.

Potraktuj te czasy jako próbę na dzisiejsze popołudnie. Jeżeli najwięcej czasu zajęło szukanie fragmentu, przygotuj lekturę wcześniej. Jeżeli scena była pod ręką, ale trudno było ci połączyć zachowanie postaci z przyczyną, zachowaj swoją próbę. To dobry materiał do rozmowy z osobą, która czytała tę samą książkę.

Po przerwie zajrzyj do swojej notatki

Bywa, że po przerwie siadasz do biurka i zaczynasz przeglądać wszystko od początku. Najpierw spójrz na zapisaną wcześniej wskazówkę. Jeśli brzmi „dodać reakcję na list”, odszukaj akapit z listem i dopisz brakujące zdanie. Jeśli na kartce zostało samo „dokończyć”, sprecyzuj polecenie, póki pamiętasz, o co chodziło. W ten sposób następna część pracy ma swój wyraźny początek.

NHS zaleca krótkie przerwy i dzielenie przygotowań na wykonalne zadania. Samodzielnie dobierz zakres próby, uwzględniając także czas na sprawdzenie. Kiedy na końcu masz zaznaczony fragment i własne wyjaśnienie albo wykres z uzasadnieniem, możesz ocenić, co dokładnie wymaga kolejnego podejścia. Taki zapis przydaje się również wtedy, gdy czekasz z pytaniem do następnych zajęć.